Рубрика: Տնտեսագիտության հիմունքներ

Կապիտալի կուտակում

Կապիտալի կուտակումը ընդլայնված վերարատադրության պրոցեսում հավելյալ արժեքի փոխարկումն է կապիտալի. Լրացոիցիչ արտադրամիջոցներ գնելու և աշպատուժ վարձելու համար հավելյալ արժեքի մի մասի միացումը գործող կապիտալին։ Միաժամանակ այն նյութական բարիքների ցերարտադրության պրոցես է, որը կոչվում է կապիտալիզացիա։ Կապիտալի կուտակման չափերը կախված են հավելյալ արժեքի չափից, այն կապիտալի և եկամուտի բաժանելու հարաբերակցությունից, աշխատաուժի շահագործման աստիճանից, աշխատանքի արտադրողականության մակարդակից և գործող կապիտալի մեծությունից։ Կապիտալի կուտակման հետագա պրոցեսը իրականանում է կապիտալի համակենտրոնացմամբ և կենտրոնացմամբ։ Այս երկու պրոցեսներն էլ զարգացման որոշակի աստիճանում, տանում են մոնոպոլիաների առաջացմանը։

Рубрика: Տնտեսագիտության հիմունքներ

Տնտեսական համակարգի տեսակները

Տնտեսական հարաբերությունները ըստ իրենց բնութագրիչների բաժանվում են հետևյալ տեսակների՝
Բոլոր տնտեսական խնդիրները լուծվում են սովորույթներին և ավանդույթներին համապատասխան։
Ավանդական տնտեսության հիմնական գծերն են.
1. Արտադրության միջոցների նկատմամբ մասնավոր սեփականությունը և սեփականատիրոջ անձնական աշխատանքը։
2. Պարզունակ տեխնոլոգիան՝ կապված բնական ռեսուրսների վերամշակման հետ։
3. Տնտեսական համայնություն, բնաիրային փոխանակություն։
4. Ձեռքի աշխատանքի գերակշռություն։

Рубрика: Տնտեսագիտության հիմունքներ

Տնտեսագիտական մտածելակերպը բնութագրող ութ սկզբունքներ

  1. Բարիք արտադրելու համար անհրաժեշտ սակավ ռեսուրսների օգտագործումը միշտ մեծ ծախսեր է պահանջում։
  2. Որոշում կայացնողները, նպատակաուղղված ընտրություն են կատարում, այդ իսկ պատճառով նրանք կտնտեսեն։
  3. Ընտրությունը կատարվում է տնտեսական խթանների փոփոխության ազդեցությամբ։
  4. Տնտեսագիտական մտածելակերպը՝ սահմանային մտածելակերպ է։
  5. Չնայած ինֆորմացիան կարող է օգնել ացելի լավ ընտրություն կատարել, դրա ձեռք բերումը ծախս է պահանջում։
  6. Տնտեսական գործողությունները հաճախ ստեղծում են երկրորդկան հետևանք ի լրումն իրենց անմիջական հետևանքի։
  7. Բարիքի կամ ծառայության արժեքը՝ սուբյեկտիվ է։
  8. Տեսության փորձարկումը նրա կանխատեսելու ունակությունն է։
Рубрика: Տնտեսագիտության հիմունքներ

Փող և փողի ծագումը։ Ոսկու դերը որպես ընդհանրական արժեք

Փողն ապրանքային տնտեսության հիմնական կատեգորիաներից մեկն է: Փողը այնպիսի յուրահատուկ ապրանք է, որը կարող է փոխանակվել մյուս բոլոր ապրանքների հետ: Փողը այս իմաստով հանդիսանում է որպես համընդհանուր համարժեք, քանի որ նրա միջոցով հնարավոր է չափել, որոշել մյուս բոլոր ապրանքների արժեքը: Փողի դասական բնորոշումն այն է,  որ այն ընդհանուր համարժեք է համարվում և կարող է փոխանակվել մյուս բոլոր ապրանքների հետ: Փողի ժամանակակից բնորոշումը հետևյալն է.  փող է համարվում այն,  ինչը տվյալ հասարակության մեջ բոլորի կողմից փող է ճանաչվում և ընդունվում:

Փողի էությունը նրանում է« որ այն համարվում է արագ իրացվելի միջոց,  որովհետև յուրաքանչյուր պահի փողը կարող է վերածվել մեր ցանկացած ապրանքի: Փողր էությունը դրսևորվում է նրանում, որ որոշակի սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների պայմաններում փողը կարող է վերածվել կապիտալի:

Առանց փողի անհնար է ժամանակակից շուկայական տնտեսության գործունեությունը, որովհետև փողի միջոցով են իրականացվում և գնահատվում բոլոր տնտեսական գործառնությունները: Փողը կարևորվում է նաև նրանով, որ այն հանդիսանում է նաև որպես հարստության չափանիշ:  Դեռևս տնտեսագիտության առաջին դպրոցի ներկայացուցիչները` մերկանտիլիստները, երկրի հարստությունը գնահատել են ոսկու և արծաթի քանակի, դրանց պաշարների հիման վրա: Փողը առանձնահատուկ է նաև նրանով, որ,  ի տարբերություն մյուս ապրանքների, դրա նկատմամբ մարդկային պահանջմունքները գրեթե անբավարարելի է: Մարդիկ անհագ ծարավ ունեն փողի նկատմամբ, որովհետև փողն ամենազոր ուժ ունի և կարող է լուծել բոլոր տեսակի պրոբլեմներն ու խնդիրները: Այդ է պատճառը, որ փողի, հատկապես ոսկու նկատմամբ մարդկանց մոտ երկրպագություն է առաջացրել: Նրանք ֆետիշացրել, աստվածացրել են փողը: Այն հանդես է գալիս որպես ցանկացած կապիտալի սկզբնական, ելակետային ձևը: Ամեն մի կապիտալ, որտեղ էլ որ այն ներդրվելու լինի, իր գործունեությունը կամ տնտեսության շրջանառությունը սկսում է փողի տեսքով:

Читать далее «Փող և փողի ծագումը։ Ոսկու դերը որպես ընդհանրական արժեք»

Рубрика: Տնտեսագիտության հիմունքներ

Միկրո և մակրո տնտեսություն

Միկրոէկոնոմիկան կամ միկրոտնտեսագիտություն, գիտություն, որն ուսումնասիրում է տնտեսական գործակալների գործունեությունը իրենց արտադրական, բաշխիչ, սպառողական և փոխանակման գործունեության ընթացքում։ Միկրոէկոնոմիկան զբաղվում է հետևյալ հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությամբ։

  1. Սպառողի հիմնական խնդիրը — ինչու են գործակալները ընտրում հենց տվյալ բարիքների հավաքածուն (որպես օրենք վերջնական սպառման նպատակով)։
  2. Արտադրողի հիմնական խնդիրը — ինչպես և ինչու արտադրող գործակալները ընտրում են տվյալ արտադրության գործոնների հավաքածուները և արտադրության կառուցվածքները։
  3. Շուկայական հավասարակշռությունը և շուկայի կառուցվածքը։
  4. Ընդհանուր հավասարակշռություն — ինչպես և ինչու են ձևավորվում ապրանքների և ծառայությունների գները, ինչպես է ընթանում տարբեր ենթադրությունների փոխանակությունը, երբ է շուկան տնտեսապես արդյունավետ։
  5. Տեղեկատվության ասիմետրիան — ինչպես և ինչու տնտասական գործակալների տեղեկատվական բազմությունների անհամատեղելիությունը կարող են հանգեցնել տնտեսական անարդյունավետությանը։
  6. Արտաքին էֆեկտներ (էքստերնալներ) — ինչպես և ինչու սեփական ընտրության հնարավորությունը կարող է անուղղակիորեն ազդել այլ գործակալների որոշումների վրա և հանգեցնել տնտեսական անարդյունավետությանը։
  7. Հասարակական բարիքներ — ինչպես և ինչու տնտեսական բարիքների որոշ ձևերի առկայությունը կարող է հանգեցնել տնտեսական արդյունավետությանը։

Читать далее «Միկրո և մակրո տնտեսություն»

Рубрика: Տնտեսագիտության հիմունքներ

Տնտեսական փոխանակումներ


Այսօր <<Տնտեսագիտության հիմունքները>> դասաժամին մենք ընկեր Նելիի և մեկ խումբ ուսանողների հետ կազմակերպեցինք գյուղական միջավայրում ապրող մարդկանց տնտեսական մանր, բայց ոչ քիչ կարևոր տնտեսական ապրանքների փոխանակումներ։
Շատ զվարճալի և նույնչափ ուսոցողական էր, քանի որ մենք բոլոր բաշխել էինք մեզ մեր դերերը և արդեն հասկանում էինք, որ պետք է գործել այնպես, որ ամեն մի փոխանակումը լինի և ձեռատու յուրաքանչյուր կողմի համր, և արդար։ Այդպես մենք չենք կանգնելու և առաջ ենք շարժվելու, փորձելու ենք ավելի խոշոր տնտեսական փոխանակումների լուծումներ գտնել։

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Рубрика: Տնտեսագիտության հիմունքներ

Տնտեսագիտական խաչբառ

111

  1. Մարդկանց պահանջները բավարարելու միջոցներից մեկը։
  2. Սահմանափակ բնության և անհեստական բարիքներ։
  3. Բնական պահանջներից առաջացած ընտրության հնարավորություն։
  4. Ֆիզիկական բավարարման ենթակա կարիք։
  5. Բնական ռեսուրսներից առաջացող և մարդու կողմից սպառման ենթակա հանդիսացող իրեր։
  6. Գիտություն է, որն ուսումնասիրում է մարդկային հարաբերություններից ելնելով սահմանափակ ռեսուրսներից և անսահմանափակ մարդկային պահանջմունքներից։