Рубрика: Գրականություն

****

*****

Ամեն անգամ նայում եմ քեզ ու հասկանում, որ կորցրել եմ…իրոք, երջանկության քաղցրությունը միայն կորցնելուց հետո ենք զգում: Հիմա քայլում եմ այն նույն ծառուղով, որով միշտ միասին էինք քայլում… որտեղ միշտ երջանիկ էինք: Գիտե՞ս այստեղ ամեն ինչ նույնն է, միայն դու ես պակասում… Հիշում եմ ինչպես էիր ինձ գրկում ու բարձրացնում, թևեր տալիս… Հիշողություններիս ամենախորքից լսում եմ իմ զվարթ ճիչը: Հիշում եմ թե ինչպես խոստացանք հավերժ սիրել իրար ու միշտ միասին լինել… Նայում եմ այն նույն ծառին, որի վրա մակագրեցինք խոստումը… Ես խոստումս չեմ դրժել… Ես քեզ առաջվա նման սիրում եմ… Չէ~, պաշտում եմ… Գիտե՞ս խոստումները չեն դրժում…

*****

Եվ հանկարծ կյանքը վերածվում է սպասման: Սպասում օրվա վերջին, սպասում հանգստյան օրերին: Սպասում ենք ամռանը, սպասում, որ նա քեզ կսիրահարվի: Սպասում ենք բաների, որ պետք է սկսվեն, և բաների, որ վերջ կտան ամեն ինչին: Երբեմն սպասման հետ մոռանում ենք, որ մենք հավերժ չենք ապրելու…երևի դա էլ այն հույսն է, որ հավերժ չենք սպասելու: Ուղղակի պետք է հասկանալ, որ կյանքը մեզ տրված է, որ դուրս գանք ու ստանանք և ոչ թե նստենք ու սպասենք…

*****

Բոլոր երազանքները չէ, որ կատարվում են ու մեր բոլոր պատկերացումները չէ, որ իրականություն են դառնում: Միշտ չէ, որ այն ինչ մենք ուզում ենք, մեզ իսկապես պետք է: Խուսափում ենք դժվարություններից, բայց ամենուր բղավում, թե «ոչինչ հեշտությամբ չի տրվում»: Տրվում է, իհարկե տրվում է, բայց այն ինչ ձեռք ենք բերել հեշտությամբ, հենց այդպես էլ կորցնում ենք: Միայն դժվար ճանապարհներն են տանում դեպի գեղեցիկ հանգուցալուծումներ…

*****

Մրսում ես, մրսում ես, եթե նույնիսկ նստած ես տաք սենյակում՝ բուխարու կողքին, ու անգամ ծածկոցը չի կարող քեզ տաքացնել, որովհետև դու այդ ջերմության կարիքը չէ, որ ունես: Դատարկ է, դատարկ է կյանքդ, ու շրջապատող աշխարն այն չի կարող լցնել, քանի որ բացակայությունը նրա՝ ներսումդ է: Տխուր ես, ու տխրությունդ ջնջելն անհնար է դարձել: Ժպտում ես, դե… կեղծ է, մինչ դեռ խոստացել էիր անկեղծ լինել: Բայց դու ուժեղ ես, չէ՞ որ, մի ժամանակ չափազանց ուժեղ ես սիրել…

*****

Բայց ես նրան չեմ սիրում, ու ոչ էլ՝ ինքը: Մենք այդպես էլ չկարողացանք սիրել իրար ու այդպես էլ չհասանք նրան, ինչի համար այդքան ջանասիրաբար պայքարում էինք: Դե… պայքարը քիչ էր, սիրել էր պետք: Իսկ սիրո համար անհրաժեշտ ուժի ու էներգիայի պակաս վստահաբար ունեինք: Մեր պայքարն էլ կանվանեմ հայացքային, չէ՞ որ, սահմանափակվեցինք միայն հայացքներով, երբեմն էլ՝ անպատասխան հայացքներով… Ամեն բան մի կողմ դնելով, ամեն ինչ անտեսելով՝ շարունակում էինք պայքարել: Բայց զուր, քանզի… սիրել էր պետք: Բայց… ես նրան չեմ սիրում ու ոչ էլ` ինքը…

*****

Մետրոն, մեր մետրոն, այն նույն մետրոն, որից չուշանալու համար ստիպում էիր վազել ու ծիծաղս սրահով մեկ տարածել՝ չնկատելով, որ այդպես ինձ ավելի երջանիկ ես դարձնում: Այն մետրոն, որտեղ մեր հայացքներն առաջին անգամ հանդիպեցին, ու այն նույն ժետոնը, որ ծանոթության պատճառ դարձավ: -Կներե՛ք, սա Ձերն է… Դուք… Դուք շատ գեղեցիկ եք: -Շնորհակություն: -Կոմպլիմենտի՞, թե՞ ժետոնի համար: -Վերաբերմունքի: Այո՛, այն վերաբերմունքի, որից չորացած վարդն անգամ կկենդանանար, այն մարդ տեսակի, որն այդպես էլ ոչ մեկի մեջ չգտնելով՝ վերագտա հենց իմ մեջ: Այսօր կրկին ուշանում եմ ու կրկին վազում, բայց այսօր ինձ երկու բան է պակասում: Ծիծաղս, որն այդքան շատ էիր սիրում ու… ԴՈւ… Մետրոն, մեր մետրոն, այն մետրոն, որին այս անգամ չհասա…

*****

Երևի ավելորդությունը գիտակցում ես հենց այն ժամանակ, երբ զգում ես, որ ձեռքդ դրան չի հասնում, ու ետ ես կանգնում դրա համար քո պատկերացումներում համառ պայքար մղելուց հետո միայն: Ու որովհետև հոգնում ես պայքարելուց, հանձնվում ես: Բայց հանձնվում ես ինքդ քեզ համար, քո մեջ, քո մտքերում, իսկ ուրիշներին դեմ տալիս հոգուդ ուժեղ կողմն ու երբեմն էլ առիթից օգտվելով՝ մի փոքր ընդգծված պարծենկոտությամբ կրկնում՝ ԴԱ ԻՆՁ ՊԵՏՔ ՉԷՐ: Կրկնում ես, կրկնում, հուսալով ու ինքդ քեզ հավատացնելով, որ ձեռքդ երկար էր, դու չձգվեցիր: Մինչդեռ եղունգները խազեր են թողնում…

*****

Մարդ տեսակը ամեն ինչի ընդունակ է, ամեն ինչ գիտի, բացի մի բանից` գնահատելուց: Մենք ուտելիք ունենք, հոսող ջուր, մինչդեռ հազարավոր մարդիկ կարոտ են մի գրամ ջրի, մի կտոր հացի: Մենք վայելում ենք մեզ շրջապատող աշխարհը, հիանում դրա գեղեցկությամբ, երբ շատերը երազում են տեսնել արևի լույսը: Մենք ազատ շարժվում ենք, բայց կան մարդիկ, ովքեր ապրում են այն հույսով, որ մի օր իրենց հետ էլ հրաշք կլինի, իրենք էլ կքայլեն ու ազատորեն կօգտագործեն իրենց ոտքերը, իսկ մենք չենք նկատում այդ հրաշքը: Մենք բողոքումում ենք, թե օդը մաքուր չէ, ու դա այն պարագայում, երբ ինչ որ մեկը իր վերջին շունչն է անում, այն շունչը որը էլ երբեք չի արտաշնչելու: Ու մենք շարունակում ենք ասել, թե «լավ կլինի» չհասկանալով, որ ամեն ինչ արդեն շատ լավ է…

*****

Ու երբեք էլ չհամակերպվեցիր բարդ բնավորությանդ հետ՝ ամեն անգամ ինքդ քեզ արդարացնելով, որ պարզությունն անհետաքրքիր է: Նեղանում ես մարդկանցից, բոլորից… ամբողջ աշխարհից ու գնում քնելու, թեև ցերեկները քնելու սովորություն չունես: Բարկանում ինքդ քեզ վրա, նյարդայնանում տեսակիցդ: Քեզ թույլ զգում ու որոշում, որ պիտի ապացուցես մարդկանց, բոլորին… ամբողջ աշխարհին, բայց ապացուցելու բան չունես: Ուզում ես քայլել ամառային կիզիչ արևի տակ, չնայած անձրևային զբոսանքի սիրահար ես: Գնալ, հեռանալ, անմարդաբնակ մի կղզի գտնել, ուզում ես փախչել մարդկանցից, բոլորից… ամբողջ աշխարհից, կառուցել մի խրճիթ,

որտեղ քեզ մենակ չես զգա, որտեղ քեզ կզգաս ինչպես տանը ու որտեղ քեզ ոչ ոք չի գտնի: Որտեղ ոչ ոք չի խանգարի հարյուր անգամ անընդմեջ լսել սիրելի երգը, դիտել արդեն նայած ֆիլմերը ու կարդալ գրքեր՝ ընդգծելով արդեն ընդգծված տողերը: Երբեմն էլ քայլերդ քեզ մարդաշատ ու աղմկոտ այգի են տանում, ուր զարմանալի կերպով քեզ հարմարավետ ես զգում: Հետո տրվում զգացմունքներին, այցելում հիշողությունների աշխարհ ու այնքան անօգնական դառնում, որ ստիպված դիմում ես արցունքների ուժին: Բայց անկախ ամեն ինչից չես հանձնվում ու չես կոտրվում ո՛չ քո, ո՛չ մարդկանց ու ո՛չ էլ ամբողջ աշխարհի առաջ…

*****

Ընկերներ կան՝ գինու նման են, մի որոշ ժամանակ թողնում ես նրանց, բայց միշտ հիշում իրենց մասին, իսկ հետո փորձում ես ու հասկանում, որ հիմա վստահաբար ավելի լավն են: Ընկերներ կան, որոնց հանդիպում ես պատահաբար, քո կամքից անկախ, ուղղակի հայտնվում են քո կյանքում ու դառնում նրա մի մասնիկը: Բաժակի ընկերներ էլ կան, որոնց հետ արժի ուտել, խմել, բայց ոչ երբեք անկեղծանալ ու սիրտդ բաց անել: Ընկերներ կան, որ նույնքան աննկատ հեռացան, որքան աննկատ որ եկել էին: Մի քանիսն էլ կարծում էին, թե կյանքդ դիմակահանդես է, իրենց համար լավագույն կերպարն էին ընտրել, բայց ինչու երկու երես, երբ մեկն էլ բավական է մարդ լինելու համար: Ընկերներ կան՝ տրամադրություն են, երբեմն վառ ու լուսավոր, երբեմն էլ անգույն ու ծիածանից շատ տարբեր: Մանկության պարգև ընկերներ էլ կան, որոնք արդեն պարզապես ընկերներ չեն, այլ հարազատ մարդիկ: Ու կա ընկերություն, որի ավարտի մասին ինքդ քեզ չես ուզում խոստովանել…

*****

Քեզ թողնելուց առաջ է, որ ամենագեղեցիկ խոսքերն են շռայլում, լավագույն հաճոյախոսություններն անում, ստիպում ծիծաղել, քեզ երջանիկ զգալ, անիրական կարևորությունդ գիտակցել ու պատրանքով ապրել մինչև այն պահը, երբ քեզ վերջնական լքում են։ Առանց ավելորդ խոսքերի, առանց ավելորդ բացատրությունների, լքում են ու վերջ։

Ու նույնիսկ ինքդ քեզ հազարավոր տարաբնույթ հարցեր տալուց հետո պատասխանը չես գտնում։ Որովհետև պատասխան չկա, որովհետև այդպես է, լքում են ու վերջ։

Քեզ լքում են, երբ երջանկությանդ պիկին ես հասնում։ Անսահմանության մեջ ճախրում ես, սեփական անսահմանությունդ ստեղծում, ակամայից ներսումդ գոյություն ունեցող ողջ բարությունը ակնհայտ դարձնում ու չես էլ գիտակցում, որ այս ամենը միայն մի տեղ է տանում՝ լքում։ Լքում են, երբ ամենաշատը չես սպասում։ Լքում են, երբ ամենաշատն ես կարոտում։ Լքում են ու թողնում վհատության ու հուսահատության ուղիղ մեջտեղում։ Լքում են ու վերջ։

*****

Ամեն օր աչքերդ բացելով ու պատուհանից դուրս նայելով՝ հասկանում ես, որ արևածագի սիրահար լինելով՝ այսօր էլ արթնացար այն ժամանակ, երբ արևն արդեն տաքացրել էր Երկիրը։ Ու, երբ նորից հայտնվում ես մտքերի հորձանուտում, մի ակնթարթ նախանձում ես Երկրին, որ նա ջերմացնող ունի, իսկ դու նորից մենակ արթնացար։

Մի կարճ հայացք ես ձգում դեպի ժամացույցն ու մտածում. <<Իսկ եթե այսօր ուշանա՞մ…>>, հենց այդ պահին էլ ներքին անախորժ մի զգացողություն ստիպում է քեզ հիշել, որ հոգնել ես սեփական ճշտապահությունիցդ։ Հոգնել ես հանդիպումներում միշտ սպասողի դերը ստանձնելուց։ Եվ ընդհանրապես, ամեն դրական բան տաղտուկ է, ծանր ու նույնիսկ տաժանելի։ Ու արդեն խորը ցավով հիշում, որ նրա մեջ հենց բացասականն էիր սիրում։

Ձեռքի մի շարժումով ազատվում ես վերմակիդ ծանրությունից, մոտենում հայելուն ու ամեն օրվա նման մնում այն նույն կարծիքին, թե առավոտյան ավելի գեղեցիկ ես։

Հագնվում ես, ուղղում ճերմակ վերնաշապիկիդ օձիքն ու հպարտանում դրա ողորկությամբ։ Արդուկ անելն, իսկապես որ, քեզ մոտ լավ է ստացվում։ Ամրացնում ես ամենասիրելի ապարանջանդ, որ պայուսակիդ գույնն ունի։ Վերցնում ես անակջակալներդ ու նոթատետրդ, առանց որոնց կյանքն այլ գույներ կունենար…

Իսկ երբ արդեն ձեռքդ գցում ես, որ վերցնես պայուսակդ ու դուրս գաս տանից, հիշում ես, որ մի կարևոր բան ես մոռացել։ Վերադառնում ես, նորից կանգնում հայելու առաջ և միանգամից հասկանում, թե ինչն է պակաս։ Ախր դա այնքան ակներև է։ Մոռացել ես ժպիտդ <<հագնել>>։ Իսկ, երբ ներքին մի հանգստություն ես զգում, որ գուլպաներիդ նման չես փնտրելու, այն ակամայից հայտնվում է դեմքիդ։ Մի վերջին հայացք ես գցում քեզ վրա ու դուրս գալիս։

Այսօր էլ, ամեն օրվա նման, չես ուշանում։ Հայտնվում ես ճիշտ ժամանակին, ճիշտ տեղում։ Գիտակցում, որ այս օրն էլ չտարբերվեց այն անցած միապաղաղ օրերից ու հույսը չկորցնելու սկզբունքով հիշեցնում ինքդ քեզ, որ օրը դեռ նոր է սկսվել.

Реклама
Рубрика: Գրականություն

Ես սիրում եմ բառը: Գաբրիել Գարսիա Մարկես

Похожее изображение
— Ի՞նչն է խթանում ձեր գրելու ցանկությունը՝ պատկերը թե՞ ռիթմը:

— Պատկերը: Հիմքում միշտ կա մի պատկեր, որը հաճախ կտրված է որևէ պատմությունից, որևէ փաստից: Նախապես դա մի ինքնուրույն բջիջ է, որը չեմ կարող ասել ինչու և ինչպես, հանկարծ սկսում է բազմանալ: Որքան էլ աննշան լինի, այն կարող է զարգացման հնարավորաթյուն պարունակել և դառնալ առասպելորեն բեղուն: Որոշ դեպքերում այդ պատկերը նույնիսկ այնքան աննշան է, որ ինձանից բացի ոչ մեկին ոչինչ չի ասում: Ես հեռու եմ վերացական բաներից և տեսություններ չեմ սիրում. մի օրինակ բերեմ: Մի երեկո Մեխիկոյում ուզում էի տաքսի նստել, տեսա մի մեքենա, որ գալիս էր իմ կողմը: Այն պանին, երբ պատրաստվում էի նշան անել, նկատեցի, որ վարորդի կողքին մարդ կա ու ձեռքս ետ քաշեցի: Բայց, երբ մեքենան մոտեցավ, տեսա, որ ազատ է և կանգնեցրի: Ես պատմեցի վարորդին իմ տեսողական պատրանքի մասին, իսկ նա շատ լուրջ ասաց, որ ուրիշ ուղևորներ էլ են իրեն նույն բանն ասել: Եվ ավելացրեց, որ երբեմն ամբողջ երեկո ոչ մի ուղևոր չի ունենում… Читать далее «Ես սիրում եմ բառը: Գաբրիել Գարսիա Մարկես»

Рубрика: Գրականություն

Առաջին օրը դպրոցում: Վիլյամ Սարոյան

Image result for Առաջին օրը դպրոցում: Վիլյամ Սարոյան
Ջիմ անունով մի փոքրիկ տղա, բժիշկ Լուի Դևիի անդրանիկ ու միակ որդին, առաջին անգամ դպրոց գնաց: Նրա հայրը ֆրանսիացի էր, քառասնամյա թիկնեղ մի տղամարդ, որի պատանեկության տարիներն անցել էին աղքատության, ձախորդությունների ու փառամոլ երազանքների մեջ: Ջիմի մայրը մեռել էր տղայի ծնվելու ժամանակ, և միակ կինը, որին մտերիմ էր, շվեդուհի Էմին էր՝ իրենց տնտեսուհին:

Հենց նա էլ Ջիմին տոնական զգեստ հագցրեց ու տարավ դպրոց: Ջիմը սիրում էր Էմիին, բայց դադարեց սիրելուց, որովհետև նա իրեն դպրոց էր տանում: Ջիմն այդպես էլ ասաց նրան: Ամբողջ ճանապարհին նա այդ էր կրկնում:

— Ես քեզ չեմ սիրում,- ասում էր նա,- Էլ չեմ սիրում քեզ:

— Իսկ ես քեզ սիրում եմ,- պատասխանում էր տնտեսուհին:

— Բա էլ ինչո՞ւ ես ինձ դպրոց տանում:

Նա առաջ էլ էր զբոսնում Էմիի հետ, մի անգամ նույնիսկ կիրակնօրյա ցերեկային համերգ գնացին քաղաքային զբոսայգում, սակայն դպրոց գնալը բոլորովին այլ բան էր:

— Ինչո՞ւ ես ինձ դպրոց տանում,- ասաց նա:

— Բոլորն էլ պետք է դպրոց գնան,- ասաց տնտեսուհին:

— Իսկ դու գնացե՞լ ես:

— Չէ:

— Բա ես ինչո՞ւ պիտի գնամ:

— Այնտեղ քեզ դուր կգա,- ասաց տնտեսուհին:

Ջիմը մի քանի քայլ լուռ անցավ, բռնած տնտեսուհու ձեռքից:

— Ես քեզ չեմ սիրում,- ասաց նա: — Էլ չեմ սիրում:

— Իսկ ես քեզ սիրում եմ, ասաց տնտեսուհին:

— Բա էլ ինչո՞ւ ես ինձ դպրոց տանում, նորից ասաց նա: — Ինչո՞ւ: Читать далее «Առաջին օրը դպրոցում: Վիլյամ Սարոյան»

Рубрика: Գրականություն

«Դաշնամուր» Վիլյամ Սարոյան

-Ամեն անգամ, երբ դաշնամուր եմ տեսնում, հուզվում եմ,- ասաց Բենը:
-Իսկապե՞ս հուզվում ես: Ինչո՞ւ,- հարցրեց Էմման:
-Չգիտեմ,-ասաց Բենը: – Եթե չես առարկում, մտնենք այս խանութը և անկյունի փոքրիկ դաշնամուրը փորձենք, լա՞վ:
-Նվագել գիտե՞ս,- հարցրեց Էմման:
-Դժվար թե նվագել անվանես այն, ինչ ես եմ անում:
-Իսկ դու ի՞նչ ես անում:
-Կտեսնե’ս,- ասաց Բենը:
Նրանք մտան խանութ, մոտեցան փոքրիկ դաշնամուրին: Բենը ժպտում էր, և Էմման նկատելով նրա ժպիտը, ցանկացավ պարզել, թե կարո՞ղ է արդյոք, երբևէ հասկանալ նրան: Ահա այդպես էլ կքայլի նրա կողքով մի որոշ ժամանակ, կարծելով, թե հասկանում է նրան, իսկ հետո, օրերից մի օր, կպարզվի, որ չի հասկացել:
Բենը հայացքը խոնարհած, կանգնել ու նայում էր դաշնամուրին: «Նա հավանաբար դաշնամուրային լավ համերգ է լսել,- ենթադրեց Էմման,- և սիրում է այդ տիպի երաժշտությունը, ու ամեն անգամ տեսնելով դաշնամուրի ստեղնաշարը կամ պարզապես որևէ դաշնամուրի կողքով անցնելիս վերհիշում է լսած երաժշտությունը և մտովի նորից վերապրում այն»: Читать далее ««Դաշնամուր» Վիլյամ Սարոյան»

Рубрика: Без рубрики, Գրականություն

ԸՆԿԵՐՆԵՐԻ ՄԵՂՔՈՎԸՆԿԵՐՆԵՐԻ ՄԵՂՔՈՎ

 

Երկար ժամանակ հույս էի տածել, որ Լոնգֆելոյի միջնակարգ դպրոցի իմ ընկերներից մի քանիսը այս կամ այն լավագույն ամսագրերից մեկում պերճախոս շարադրանքով կվերհիշեն բարձրահունչ իմ հռչակի մասին, որ վայելում էի այնտեղ սովորելուս մեկ կիսամյակի ընթացքում։ Սակայն, երեսուն տարի անց, երբ պարզ դարձավ, որ նրանցից ոմանք այլևս չկան, մյուսները տեղափոխվել են այլուր, մի քանիսը մոռացության են տվել Լոնգֆելոյի միջնակարգը, մնացածներին էլ դարձյալ տիրել է անգրագիտությունը, ես ինքս որոշեցի պատմել իմ հռչակի մասին։

Ընդհանուր առմամբ այն ժամանակ չգիտեին, որ ես հենց ինքը՝ Ուիլյամ Սարոյանն եմ, քանի որ ամեն կերպ փորձում էի թաքցնել իմ ով լինելը և փաստորեն ինձ ներկայացնում էի որպես Հայկական թաղամասի Սան Բենիտո փողոցում ապրող մի ուրիշ վտարանդու որդի։ Читать далее «ԸՆԿԵՐՆԵՐԻ ՄԵՂՔՈՎԸՆԿԵՐՆԵՐԻ ՄԵՂՔՈՎ»

Рубрика: Գրականություն, Երգարան

Սարդարապատ

Երբ չի մնում ելք ու ճար,
Խենթերն են գտնում հնար.
Այսպես ծագեց, արեգակեց
Սարդարապատի մարտը մեծ:

Զանգեր ղողանջեք,
Սրբազան քաջերին կանչեք
Այս արդար մարտին:
Սերունդներ դուք ձեզ ճանաչեք
Սարդարապատից:

Ավարայրից ջանք առանք,
Այստեղ մի պահ կանգ առանք,
Որ շունչ առած, շունչներս տանք
Սարդարապատի պատի տակ:

Զանգեր ղողանջեք,
Սրբազան քաջերին կանչեք
Այս արդար մարտին:
Սերունդներ դուք ձեզ ճանաչեք
Սարդարապատից: Читать далее «Սարդարապատ»

Рубрика: Գրականություն

Կորսված օրերը: Դինո Բուցատի

0_b9fa8_d9395780_xlՄի քան օր հետո, ինչ դարձել էր շքեղ ամառանոցի տեր, Էռնեստ Կաձիրան տուն վերադառնալով, հեռվից նկատեց մի մարդու, ով մի արկղ ուսերի վրա դրած` դուրս ելավ ցանկապատի երկրորդական դռնից ու այն դրեց մի բեռնատարի վրա: Չհասցրեց հասնել նրան` նախքան նա կմեկներ: Այդժամ նստեց մեքենան ու գնաց նրա ետևից: Բեռնատարը գնաց երկար, մինչև քաղաքի ամենահեռու ծայրամասը ու կանգ առավ մի ձորի պռնկին:
Կաձիրան իջավ մեքենայից ու գնաց տեսնելու: Անծանոթը վայր բերեց արկղը բեռնատարի վրայից, ու մի քանի քայլ անելուց հետո, այն շպրտեց քարափին, ուր լցված էին արդեն հազարավոր այդպիսի արկղեր:
Մոտեցավ այդ մարդուն ու հարցրեց.
-Տեսա, թե ինչպես այս արկղը դու տարար իմ այգուց: Ի՞նչ կար դրա մեջ: Եվ ի՞նչ են նշանակում այս բոլոր արկղերը: Читать далее «Կորսված օրերը: Դինո Բուցատի»

Рубрика: Գրականություն

Կաթիլը: Դինո Բուցատի

12
Ջրի մի կաթիլ է բարձրանում աստիճաններով: Լսու՞մ ես: Մեկնված մահճալկալի վրա, մթության մեջ, hետևում եմ նրա հանելուկային ընթացքին:
Ինչպե՞ս է անում: Թռչկոտո՞ւմ է: Տի՛կ, տի՛կ,- լսվում է մերթ ընդ մերթ: Հետո կաթիլը կանգ է առնում և գուցե ողջ մնացյալ գիշերն էլ ձայն չի հանում:
Եվ սակայն, շարունակում է բարձրանալ: Աստիճան առ աստիճան, գնում է վեր, ի տարբերություն մյուս կաթիլների, որոնք իջնում եմ ուղիղ ընթացքով` ենթարկվելով ձգողականության ուժին, ու վերջում բոլորին հայտնի մի փոքր չլմփոց են արձակում:
Իսկ սա` ոչ. հետզհետե վեր է ելնում հսկա շենքի E մուտքի ասիճանավանդակներով:
Այդ կաթիլը մենք չէ, որ նկատեցինք` նրբազգաց ու տպավորվող մեծահասակներս, այլ առաջին հարկի մի սպասուհի-աղջնակ, տգեղ, պստիկ, անտեղյակ մի արարած: Նա դա նկատեց մի իրիկուն, ուշ ժամի, երբ բոլորն արդեն գնացել էին քնելու: Քիչ անց, այլևս չդիմացավ, իջավ մահճակալից ու վազեց արթնացնելու տիրուհուն:
-Տիրուհի՛ , -շշնջաց, -տիրուհի՛:
-Ի՞նչ կա, -հարցրեց տիրուհին` արթնանալով:
-Տիրուհի, մի կաթիլ, մի կաթիլ է բարձրանում աստիճաններով.
-Ի՞՜նչ, -հարցրեց կինը` սահմռկելով:
-Մի կաթիլ է բարձրանում է աստիճաններով, -կրկնեց սպասուհին, ու քիչ էր մնում լաց լիներ: Читать далее «Կաթիլը: Դինո Բուցատի»

Рубрика: Գրականություն

Անձրևի հեքիաթը: Նադեր Էբրահիմի

Image result for Նադեր Էբրահիմի
Մարդիկ հավատալիքներ ունեն: Լավ. ի՞նչ կարելի է անել: Պարզ ու գյուղական մարդիկ հին ու ծիծաղաշարժ մտքեր ունեն: Այդ մտքերն իրենց արմատներում վաղնջական Կենաց ծառին հասնող այնքան ժամանակ ու տարածություն ունեն, որ գուցե որևէ մեկն էլ չիմանա՝ դրանք արմատներ ունենան երկնքում:
Մենք չենք հավատում: Մեզ ընդհանրապես ձեռնտու չէ, որ այդ խոսքերին հավատանք: Բայց ի՞նչ կարելի է անել:
Նրանք ասում են՝ եթե մի գիշեր երկնքից աստղ վայր ընկնի, բոլոր հիվանդները կապաքինվեն, կվերանան բոլոր ցավերը, չոր ու ամուլ հողերն ընտիր բերք կտան, ամեն մի տխրություն կդառնա ուրախություն, կնճիռները կհարթվեն մարդկանց դեմքերին, գյուղացու ցանած ամեն մի բերք ութսուն սերմ կտա, յուրաքանչյուրի երազանքը կիրականա, ամեն սիրահար կհասնի իր սիրեցյալին, թշնամությունը հավերժ կանհետանա, իսկ թռչուններն էլ այլևս վատ չեն երգի: Այո՛, նրանք ասում են՝ մի գիշեր անպայման երկնքից աստղ է ընկնելու: Սա նրանց հավատալիքն է: Լավ. ի՞նչ կարելի է անել: Պարզ ու գյուղական մարդիկ հին ու ծիծաղաշարժ մտքեր ունեն:
Մի գիշեր, մի շատ տարօրինակ գիշեր երկնքից անձրևի փոխարեն աստղ ընկավ: Գիշերն ընկղմված էր աստղի մեջ, բայց ամենից տարօրինակն այն է, որ ոչ ոք այդ գիշերը չի հիշում: Читать далее «Անձրևի հեքիաթը: Նադեր Էբրահիմի»

Рубрика: Գրականություն

Գյուղացին: Վիլյամ Սարոյան

Картинки по запросу Վիլյամ Սարոյան
Սարգիս անունով մի մարդ 1908-ին Հայաստանի Գյուլտիկ գյուղից Ամերիկա եկավ:  Դեռ 30 տարեկան չկար: Խիտ, կարճ կտրած մազերով, սև, հաստ բեղերով աժդահա մի գյուղացի էր: Քաշը հավանաբար մի 100 կիլո կլիներ, բայց գեր չէր երևում, և ուներ տարօրինակ ու թախծոտ հայացք: Գյուլտիկում առանձնապես հայտնի մարդ չէր: Գյուլտիկում առհասարակ հայտնի մարդիկ չկային: Բայց նա լավ ընկերներ ուներ՝ հայեր, քրդեր, թուրքեր, արաբներ, հրեաներ, հույներ, բուլղարներ և ուրիշ ազգի ու ցեղի մարդիկ: Նրանց հետ խոսում էր հայերեն, թուրքերեն, քրդերեն, արաբերեն և, հեռանալով, շատ ընկերներ էր թողել Գյուլտիկում:

1908-ի մայիսին հասավ Նյու Յորք: Դա մի սարսափելի տեղ էր, մեկը չկար, որ հետը խոսեր:

1908-ին Նյու Յորքում հատուկենտ էին այն մարդիկ, որ մի երկու բառ հայերեն, քրդերեն, թուրքերեն կամ արաբերեն գիտեին:

Մենակ էր:

Մեկնեց Լին՝ Մասաչուսեթս, աշխատանք գտավ կոշիկի գործարանում և սկսեց կամաց-կամաց անգլերեն սովորել:

Գործը դժվար էր, դժվար՝ հատկապես իր նման աժդահա մարդու համար: Այնպիսի գործ չէր, որ մարդ աներ մեջքով, ուսերով, ոտքերով… Ոչ, ձանձրալի մի աշխատանք էր, որ մարդ պիտի աներ միայն մատներով և օգտագործեր բազկի մի քանի մկանը: Եվ աչքը:

Կոշիկի գործարանում նա աշխատեց մի ամբողջ տարի, և միայնակությունը գնալով սաստկացավ ու սաստկացավ: Լինում մի քանի հայ ընտանիք կար, բայց գյուղացին նրանց չէր սիրում: Բոլորովին նման չէին Գյուլտիկի հայերին:

Մի գիշեր հարբեց ու երբ օրորվելով գնում էր փողոցով, նրան հանդիպեց մի հայ տերտեր: Միասին գնացին տեր հոր տունը:

— Ցավդ ի՞նչ է, տղաս,- հարցրեց հայրը:

— Մենակ եմ,- տնքաց գյուղացին:

— Աստված քեզ հետ է,- ասաց տեր հայրը: Читать далее «Գյուղացին: Վիլյամ Սարոյան»