Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Դեղնախտ

Картинки по запросу դեղնախտ
Դեղնախտը հիվանդություն է, որով ախտահարումը առաջ է բերում մաշկի, աչքի սպիտապապատյանի և լորձաթաղանթի դեղին գունավորում:
Ըստ առաջացման պատճառների տարբերում են հիվանդության հետևյալ տիպերը.
1. լյարդային (պարենքիմային)
2. մեխանիկական
3. արյունատարրալուծական
Լյարդային դեղնախտն առավել հաճախակի դեպքերում առաջանում է վիրուսային լյարդաբորբի կամ քրոնիկական ալկոհոլամոլության ժամանակ։ Խանգարվում է բիլիռուբինի արտադրանքն ու արտազատումը դեպի աղիքներ: Հիվանդության ժամանակ կղանքն անգունանում է, իսկ մեզի գույնը` մգանում։ Մեխանիկական տիպի դեղնախտն առաջանում է լեղուղիներում լեղու կանգից, սա կարող է տեղի ունենալ այն դեպքերում, երբ ընդհանուր լեղածորանը խցանվում է քարով, լեղին ուղի չի ունենում անցնելու աղիքներ, և արյան մեջ ավելանում է բիլիռուբինի տոկոսը։ Читать далее «Դեղնախտ»

Реклама
Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Առողջ երեխայի սնուցում

Похожее изображение
Լիարժեք ու հավասարակշռված սնունդը մշտական խնդիր է հայաստանյան շատ ընտանիքների համար: Մակարոնեղեն, հաց, կարտոֆիլ. սրանք սննդի հիմնական բաղադրիչներն են, իսկ սոցիալական ծանր պայմանների ու աղքատության բարձր ցուցանիշի պատճառով մրգերը, բանջարեղենն ու մսեղենը շքեղության պես մի բան են դառնում: Մինչդեռ ոչ լիարժեք սնունդը կարող է առաջացնել մի շարք ծանր հիվանդություններ երեխաների մոտ եւ հարցականի տակ դնել նրանց կայուն զարգացումը: Աղքատությունը՝ թվերով Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետությունում 2016թ.-ին աղքատությունը կազմել է 29.4%: Սա նշանակում է, որ բնակչության շուրջ 880 հազարն աղքատ է: Նրանցից շատ աղքատների թիվը կազմում է 295 հազար (ներառյալ ծայրահեղ աղքատները): Читать далее «Առողջ երեխայի սնուցում»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Թոքախտ- Տուբերկուլյոզ

Картинки по запросу թոքախտ հիվանդություն
Հայտնի է թոքախտի չորս տեսակ` տարածվում են մարդու, խոշոր եղջերավոր կենդանիների, թռչունների, կրծողների միջոցով։ Մարդու մոտ հիվանդությունը` դեպքերի 95 տոկոսում հարուցում է առաջին տեսակը։ Հիմնականում տարածվում է օդակաթիլային եղանակով` հազի, փռշտոցի, բարձր խոսելու ընթացքում։ Որպես վարակակիր` կարող է հանդիսանալ նաև սննդամթերքը. կաթ, միս, ձու, և այլն։
Կոխի ցուպիկը վերանում է ջերմային մշակման ժամանակ։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը «թոքախտ» և «մահապատիժ» բառերը գրեթե հոմանիշներ էին, ժամանակակից բժշկությունը «զինված» է թե ախտորոշող սարքավորումներով, և թե կանխարգելիչ պատվաստող միջոցներով և անհրաժեշտ դեղորայքով։
Հիվանդության հիմնական պատճառներն են սննդի ոչ բավարար էներգետիկ և սննդային արժեքը, սթրեսը, դեպրեսիան, գիտակցության ճնշվածությունը. հանգամանքներ, որոնք նպաստում են օրգանիզմի դիմադրողականության անկմանը և մարսողության խանգարմանը։
Եթե ստամոքսահյութի թթվայնությունը ցածր է, ապա սննդի մեջ գտնվող մանրէները չեն ոչնչանում և կարող են վնասել ներքին օրգանները, հոդերը, ոսկորները, աչքերը` տարածվելով արյան և ավիշի միջոցով։
Թոքերի ախտահարման դեպքում վնասվում են արյունատար մազանոթները։ Թոքախտը ժառանգաբար չի փոխանցվում։ Հիվանդության զարգացմանը նպաստում է սառը, խոնավ եղանակը և պաղ ուտելիքն ու ըմպելիքները։
Ընթերցողի ուշադրությանն ենք ներկայացնում հայտնի բժիշկ Ա.Ս. Զալմանովի խորհուրդները, որոնց հետևելով` բուժվել են բազմաթիվ հիվանդներ, ընդ որում, ոչ ստացիոնար պայմաններում, այլ տանը։

* Հիվանդության ինտենսիվ զարգացման շրջանում կարևոր է ապահովել հիվանդի լիակատար հանգիստ վիճակը, որպեսզի թոքերի ֆունկցիոնալ ակտիվությունը լինի մինիմալ։
* Օրը մեկ անգամ պետք է կատարել կամֆորայի ներմկանային ներարկում, շատ չնչին չափաբաժնով` 1-2 խորանարդ սմ։ Կամֆորան լայնացնում է թոքերի կապիլյարները և ակտիվացնում շնչառությունը խորքային շերտերում, արդյունքում` բարձրանում է դիմադրողականությունը միկրոբների, ջերմային, մեխանիկական, էմոցիոնալ ազդեցությունների հանդեպ։ Читать далее «Թոքախտ- Տուբերկուլյոզ»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Պեդիկուլյոզ

Похожее изображениеՊեդիկուլյոզ. սա մի տհաճ երևույթ է, որը սխալմամբ ոչ մաքուր կենսակերպի, սխալ հիգիենայի հետևանք է ընկալվում: Դրա պատճառով թյուրըմբռնում է ծագում, փոխադարձ վիրավորանք ու մեղադրանքներ են հնչում: Ցավոք, դրանում քիչ չէ նաև մանկավարժի սխալ պատկերացմամբ պայմանավորված վերաբերմունքը, ինչը ստիպում է ծնողներին ու նաև պայմանական՝ «տուժածին» թաքցնել այդ փաստը: Հետևանքը լինում է այն, որ բոլորից ծածուկ հաճախ ոջիլից ազատվելու այնպիսի միջոցներ են փորձարկվում, որոնք վնաս են հասցնում՝ ոչ միայն ժամանակավոր խանգարման հանգեցնելով, այլև հաշմանդամության, հազվադեպ՝ նաև մահվան: Տարիներ առաջ Ռուսաստանում հայրը որոշել էր իր դուստրերին ազատել ոջիլներից: Երեխաների մայրը վաղուց էր մահացել, ու փոքրիկներին մեծացնում էր հոգատար հայրը: Սակայն գիտելիքների պակասն ու անհեռատեսությունը ողբերգական ավարտ ունեցան. տղամարդը որոշել էր դուստրերին բուժել ոչխարների համար նախատեսված միջոցով: Հետևանքը եղավ այն, որ փոքրիկներից մեկի կյանքը թունավորումից փրկել չհաջողվեց: Բազում միջոցներ են հայտնի: Շատ ընտանիքներում, օրինակ, սպիրտը գործածվում է որպես համադարման՝ բոլոր հիվանդություններից ապաքինման միակ ու ընդունելի միջոց, այդ թվում՝ նաև պեդիկուլյոզից: Հաճախ համացանցում հանդիպում է չնոսրացված՝ 96%-անոց սպիրտով մազերի դիմակ: Այս միջոցը գուցե օգնում է ազատվել ոջիլից, սակայն գլխամաշկի այրվածք ստանալու վտանգը խիստ մեծ է, մազերի որակն էլ դրանից շատ է տուժում: Նույնքան վտանգավոր է քացախաբուժությունը, գլխամաշկի այրվածքի հավանականությունը կրկին մեծ է, էլ չասած քորի ու թեփի մասին: Նավթով բուժման մասին շատերը լսած կլինեն: Թե որքանով է դա արդյունավետ միջոց, այլ հարց է: Բայց պետք է զգուշանալ այդ նավթամթերքից, քանի որ այն թունավոր է ու, ամեն դեպքում, ոչ կիրառելի հիվանդություններ բուժելու համար: Շատ ու շատ միջոցներ է առաջարկում ժողովրդական բժշկությունը, ընդ որում՝ նաև անվնաս: Իսկ այս դեպքում առաջին հերթին չմոռանանք տանն ունենալ մետաղական, մանրատամ սանր. կանոնավոր սանրվելը մեծ քանակությամբ ոջիլներից ազատվելու լավագույն միջոցն է ու նոր ոջիլների հայտնվելու կանխարգելիչ հնարավորություն: Հասկանալի է, որ ոչ բոլորը կցանկանան ոջիլի դեպքում դիմել պոլիկլինիկա, սակայն չմոռանանք, որ բուժման մասնագիտական մոտեցումը շատ ավելի արդյունավետ է: Առաջին՝ չպետք է Читать далее «Պեդիկուլյոզ»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Շոկ

Картинки по запросу շոկ
Շոկի զարգացման հիմքում ընկած է հյուսվածքների արյունամատակարարման նվազեցումը, որը պայմանավորված է արյան ճնշման կտրուկ անկումով։ Շոկի դեպքում արյան ճնշման անկման հիմնական պատճառներն են արյան ծավալի նվազումը (նկ.10.1ա), փոքր տրամագծի անոթների տարածուն լայնացումը (նկ.10.1բ) կամ սրտի մղիչ հնարավորության կտրուկ անկումը (նկ,10. 1գ)։

Արյան ծավալի նվազեցման կարող են բերել՝
ներքին կամ արտաքին արյունահոսությունը (վնասվածքներ, հիվանդություններ),
ջրազրկումը (լուծ, փսխում, այրվածքներ, առատ քրտնարտադրություն)։
Փոքր տրամագծի անոթների տարածուն լայնացումը տեղի է ունենում ուժեղ ցավի (վնասվածքներ, այրվածքներ), նյարդային համակարգի վնասվածքների, սուր ալերգիկ ռեակցիաների, վարակիչ հիվանդությունների ժամանակ։

Սրտի մղիչ գործունեության կտրուկ անկման ամենահաճախակի հանդիպող պատճառներից մեկը սրտամկանի ինֆարկտն է։
ՇՈԿԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄԱՐՄՆԻ ՎՐԱ
Շոկի ազդեցությունը մարմնի վրա կարելի է պարզաբանել ուժեղ արյունահոսության օրինակով։
Արյունահոսության հետևանքով շրջանառող արյան ծավալը կտրուկ նվազում է։ Որպես արդյունք նվազում է բոլոր օրգանների արյունամատակարարումը, և առաջանում է բջիջների թթվածնային քաղց։ Читать далее «Շոկ»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

ՄԻԱՎ- ՁԻԱՀ

1. Որն է ՄԻԱՎ վարակի աղբյուրը

ՄԻԱՎ վարակը երկարատև ընթացքով քրոնիկ վարակային հիվանդություն է, որի հարուցիչը մարդու իմունային անբավարարության վիրուսն է՝ ՄԻԱՎ-ը:

2. Որոնք են ՄԻԱՎ-ի փոխանցման ճանապարհները

ՄԻԱՎ-ով հնարավոր է վարակվել առանց պահպանակի անգամ մեկ սեռական հարաբերության հետևանքով, մեծ թվով զուգընկերներ ունենալու դեպքում, ինչպես նաև արյան միջոցով

3.Ինչպես խուսափել Միավ-ով վարակվելուց:

թմրադեղեր չօգտագործել, երբեք չօգտագործեք ներակիչներ, որոնք ինչ -որ մեկն արդեն գործածել է, Խուսափել վտանգավոր սեռական հարաբերություններից:

4. Վարակվելուց որքան ժամանակ անց կարելի է արյան մեջ հայտնաբերել ՄԻԱՎի նկատմամբ հակամարմիններ:

Վարակվելուց 6 ամիս հետո

 

Читать далее «ՄԻԱՎ- ՁԻԱՀ»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Վարակիչ հիվանդություններ

Картинки по запросу վարակիչ հիվանդություններ
Վարակիչ հիվանդությունների
 դասակարգման շատ եղանակներ կան, սակայն դրանցից և ոչ մեկը զերծ չէ թերություններից և շատ հեռու է կատարելությունից։ Վարակիչ հիվանդությունների դասակարգման փորձերն սկսվել են դեռևս XIX դարի կեսերին (Մերշիսոն, Լիբերմեյստեր և այլք)։ Ըստ այդ դասակարգման՝ ինֆեկցիոն հիվանդությունները բաժանվել են երեք խմբի կոնտագիոզ, միազմատիկ և կոնտագիոզ-միազմատիկ։ Հետագայում, կապված մանրէաբանության զարգացման հետ, հիվանդությունների դասակարգման հիմք դարձավ ձևաբանական (մորֆոլոգիական) կենսաբանական սկզբունքը։

Սակայն այս սկզբունքն ուներ բավականին թերություններ, օր.՝ սիֆիլիսը (հարուցիչն է սպիրոխետան) և հետադարձ տիֆը (հարուցիչները դարձյալ սպիրոխետաներն են), կամ մենինգիտը և գոնորեան մտցվել են նույն խմբի մեջ։ 20-րդ դարի 30 -ական թվականներին վարակիչ հիվանդությունների նոր դասակարգում է առաջարկում Իսխմանը։ Նա վարակիչ հիվանդությունները բաժանում է 4 խմբի՝ արյան, օրգանների, ցանային հիվանդություններ և զոոնոզներ։ Այս դասակարգումը նույնպես չի արտացոլում իրականությունը, քանի որ մի շարք զոոնոզներ միաժամանակ արյունային վարակիչ հիվանդություններ են, օրինակ՝ ւոուլարեմիա, ժանտախտ և այլն։ Հետագա տարիներին ԼԳրոմաշևսկին առաջարկում է վարակիչ հիվանդությունների նոր դասակարգում, որի հիմքում ընկած է վարակի տեղակայումն օրգանիզմում և հիվանդության փոխանցման մեխանիզմը։ Ըստ այս դասակարգման՝ վարակիչ հիվանդությունները բաժանվում են չորս խմբի՝ աղիքային, օդակաթիլային, արյունային և արտաքին ծածկույթի հիվանդություններ։ Չնայած նրան, որ ԼԳրոմաշևսկու դասակարգումը նույնպես զերծ չէ թերություններից, այսուամենայնիվ, եղած դասակարգումների մեջ սա ամենից հարմարն է և հիմնականում արտացոլում է ինֆեկցիոն ախտաբանության յուրահատկությունները։ Մենք ընդունում ենք ԼԳրոմաշևսկու դւսսակարգումը, միայն այն տարբերությամբ, որ դասակարգման խմբերում առանձնացնում ենք անթրոպոնոզ և անթրոպոզոոնոզ հիվանդությունները։

1. Աղիքային վարակիչ հիվանդությունների ժամանակ վարակի մուտքն օրգանիզմ կատարվում է բերանի միջոցով, իսկ ելքն օրգանիզմից արտաքին աշխարհ կատարվում է հիվանդների արտաթորությունների (առաջին հերթին կղանքի) միջոցով։ Այս հիվանդությունների ժամանակ հիմնական ախտաբանական երևույթները տեղի են ունենում աղեստամոքսային (հատկապես աղիքային) տրակտում։ Այս հիվանդությունների ժամանակ փոխանցման գործոններն են միկրոօրգանիզմներով վարակված (կեղտոտված) սննդամթերքը, ջուրը, հողը, ճանճերը, կանաչեղենը, բանջարեղենը և այլն։

Այս խմբին պատկանող հիվանդություններն օժտված են բավականին լավ արտահայտված սեզոնայնությամբ։ Հիվանդության դեպքերն զգալիորեն շատանում են ամռան, աշնան ամիսներին։ Սակայն այսպիսի սեզոնայնությամբ միշտ չէ, որ օժտված են այս խմբի մեջ մտնող հիվանդությունները, օրինակ՝ բրուցելոզի դեպքերն ավելի հաճախանում են եղջերավոր կենդանիների զանգվածային ծնի ժամանակ (դեկտեմբերմարտ)։ Վիրուսային հեպատիտ A-ի ժամանակ, շնորհիվ հիվանդության երկարատև գաղտնի շրջանի, հիվանդության զանգվածային դեպքերը հայտնաբերվում են ուշ աշնանը։ Ջրային համաճարակներ կարող են լինել նաև հիվանդության սեզոնից դուրս այլն։ Читать далее «Վարակիչ հիվանդություններ»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Հրդեհային անվտանգության կանոններ

Картинки по запросу Հրդեհային անվտանգության կանոններ
Գիտական եւ ուսումնական հաստատություններ

— Ուսումնասիրություններ, գիտափորձեր կատարելու ընթացքում գիտական ղեկավարը (պատասխանատու կատարողը) պարտավոր է անհրաժեշտ նախազգուշական միջոցներ ձեռնարկել հրդեհային անվտանգությունն ապահովելու նպատակով։

— Լաբորատորիաներում եւ այլ սենյակներում պահվող այրվող եւ դյուրավառ հեղուկների քանակը չպետք է գերազանցի մեկ հերթափոխային պահանջմունքը։

— Դյուրավառ հեղուկները պետք է աշխատանքային օրվա վերջում լցվեն հատուկ փակ տարայի մեջ եւ լաբորատորիայից տեղափոխվեն։ Չի թույլատրվում այրվող եւ դյուրավառ հեղուկները թափել կոյուղի։

 

— Դասասենյակներում եւ աշխատասենյակներում դպրոցական նստարանների (սեղանների) քանակը չպետք է գերազանցի նախագծման նորմերով սահմանվածից։

— Պարապմունքների ավարտից հետո բոլոր պայթյունահրդեհավտանգ նյութերը աշխատասենյակներից, լաբորատորիաներից եւ արհեստանոցներից պետք է տեղափոխվեն հատուկ սարքավորված սենյակներ։

Читать далее «Հրդեհային անվտանգության կանոններ»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Կարմրուկ

Картинки по запросу Կարմրուկ
Կարմրուկը
 սուր վիրուսային խիստ վարակիչ անթրոպոնոզ հիվանդություն է, որը բնորոշվում է ցիկլիկ ընթացքով, արտահայտված ինտոքսիկացիայով, կատարային և ցանային համախտանիշով,ինչպես նաև յուրահատուկ էնանթեմայով (Բելսկի-Կոպլիկ-Ֆիլատովի բծերով):

Պատմական տեղեկություններ.
Հիվանդությունը հայտնի է արդեն 2 հազարամյակ: XVIII դարում միայն այն անջատվեց ցանային հիվանդությունների խմբից որպես առանձին նոզոլոգիական միավոր: 1911թ. Անդերսոնը և Գոլդբերգը ապացուցեցին նրա վարակիչ բնույթը, իսկ 1954 թվին Ջ. Էնդերսը և Տ. Կ. Պիբլսը ստացան կարմրուկի վիրուսը: Կարմրուկի զարգացման պատմությունը բաժանվում է 3 հիմնական փուլերի`1/ մինչև հակաբակտերիային բուժումը, 2/ հակաբակտերիային բուժման շրջան և 3/ ակտիվ պատվաստային շրջան: Առաջին փուլը բնորոշվում էր բարձր հիվանդացությամբ և մահացությամբ:Զարգացման երկրորդ շրջանը նշանավորվեց մահացության էական իջեցմամբ,սակայն դեռևս բարձր հիվանդացությամբ: Կարմրուկի պատմության զարգացման մեջ խիստ կարևորագույն էտապ էր 1967 թվականին գործնական կիրառություն ստացած շճականխարգելումը, որը հնարավորություն տվեց էապես նվազեցնել հիվանդացությունը և այդ վարակը դարձրեց կառավարելի:
Читать далее «Կարմրուկ»

Рубрика: Առողջապահության հիմունքներ

Ջրծաղիկ

Картинки по запросу ջրծաղիկ
Հարուցիչը խոշոր չափեր ունեցող ֆիլտրվող վիրուս է, որը նման է գոտևորող որքինի հարուցիչին։ Վիրուսը տարածվում է արագ, սակայն արտաքին միջավայրում անկայուն է։ Վարակման աղբյուրը հիվանդ մարդն է։ Այն տարածվում է օդակաթիլային ճանապարհով՝ հիվանդի հետ անմիջական շփման դեպքում։ Վարակումը երրորդ անձի, խնամքի առարկաների, խաղալիքների միջոցով գործնականում բացառվում է։ Ջրծաղկի նկատմամբ ընկալությունը բավական բարձր է (կոնտագիոզության ցուցանիշը՝ 100%): Ավելի բարձր ընկալություն է նկատվում 3-6 ամսական երեխաների մոտ։ Մեծահասակները ջրածաղիկով հիվանդանում են հազվադեպ։ Հիվանդանալուց հետո զարգանում է կայուն իմունիտետ։

 

Կլինիկան։ Հիվանդության թաքնված շրջանը 11-21 օր է (միջին հաշվով 14 օր)։ Հիվանդությունը սկսվում է սուր, ջերմության բարձրացումով։ Ցանը կարող է հայտնվել մարմնի տարբեր մասերում՝ դեմքին, կրծքավանդակին, ազդրերին, որովայնին։ Սակայն ջրծաղկին խիստ բնորոշ է այն, որ ցանավորումը, որպես կանոն, լինում է նաև գլխի մազածածկ մասում։ Ցանը սկզբում մանր է՝ բծաշտանման (մակուլոզապապուլոզ) բնույթի, որը մի քանի ժամվա ընթացքում վերափոխվում է բշտիկայինի (վեզիկուլա)։ Ջրծաղիկային ցանավորմանը բնորոշ է հրոցանման բնույթի 6-7 օրյա պարբերականությունը։ Զարգանում է նոր ջերմային ալիք և թարմ ցանավորում՝ 24-28 ժամվա ընդմիջումներով։ Ցանային նման ալիքները միջին հաշվով լինում են 3-4 անգամ։ Այդպիսի տարաժամկետության պատճառով տարբեր ցանային տարրերը խայտաբղետ տեսք են ունենում։ Ցանային բշտիկը ոսպի մեծություն ունի, մակերեսը լարված է, փայլուն, պարզ, թափանցիկ պարունակությամբ։ Читать далее «Ջրծաղիկ»